Bjørn West-museet

– Beste turistattraksjon i Nordhordland er utan tvil Bjørn West-museet på Matre, skriv Arne Berg engasjert i grunngjevinga for å nominera museet.

Bjørn West museet på Matre viser motstandsrørsla sitt arbeid under 2. verdskrig.  Bjørn West var ein av fleire Milorg-baser i det okkuperte Noreg under 2. verdskrig.

I oktober 1944 kom det folk over frå kompani Linge i England, som oppretta ei avdeling bak fiendelinjene. Motstandsgruppa Bjørn West, som mange ungdommar slutta seg til,  var direkte underlagt Forsvarets Overkommando i London. Vinteren 1944/45 heldt dei seg i fjella sørvest for Masfjorden, mellom Andvik og Stussdalssetra, men etter eit tysk angrep 8. april samla dei seg i fjella aust for Matre, med hovudkvarter i Stordalen fjellstove. Våren 1945 talde gruppa 234 mann, som snart skulle komma i open kamp med tyskarane i Matre-fjella.

– Museet fortel ein lokal historie som angår heile Nordhordland og har eit internasjonalt bakteppe frå 2. verdskrig, seier Arne Berg.

Museet brukar bilete, biletspel, tekst, film og intervju med enkelte som var med, for å gi besøkande eit innblikk i geriljagruppa i kvardag og krig. Museet informerer om tilhøva som soldatane levde under, om slitet med å få fram forsyningar, om snøstormar, kulde, regn og matmangel, samt problematisk innkvartering, godt kameratskap og imponerande kampmoral.

– Ein får høra personlege historier knytte til dei siste kampane i Europa under krigen, seier Berg.

Han anbefaler historisk bilvandring til Stordalen Fjellstove, for å komma nærare historia, eller aller helst, å ta ein tur i «Bjørn West sine fotspor».

30 tyskarar og 200 russiske krigsfangar haldt til på Matre under krigen, for å skaffa sand til utbygging av tyske festningsverk. Museet ligg i eit bygg der tyskarane hadde vaktstasjon under krigen. Folk frå gardane Stordalen og Fosse måtte passera her når dei skulle til Matre, og mykje av forsyningane til Bjørn West vart førte framom denne kontrollposten.

Historia til Bjørn West-styrken er også synleggjort med informasjonsskilt som er sett opp ulike stader i Stordalen og resten av området der det var trefningar med tyskarane og andre hendingar.