Meir enn tvilsamt

Regjeringa har vedtatt å utsetja hevinga av U-864 ved Fedje. Hevingsalternativet for ubåten og kvikksølvlasta skal utgreiast grundigare, «for å sikra at ein hevingsoperasjon er godt nok planlagt og akseptabel med tanke på miljøomsyn og risiko». Kystverket skal ha ansvaret for ei ny utgreiing, og den skal inkludera tildekkingsalternativet, samt å kombinera heving og tildekking.
At folk på Fedje er sinte og skuffa, er lett å forstå. Regjeringa sitt vedtak vert eit løftebrot i høve til å heva ubåten sommaren 2011. Det utgangspunktet var basert på utgreiingar og innhenta tilbod frå det nederlandske selskapet Mammoet Salvage, som blant anna heva den russiske ubåten Kursk. For vår del legg me vekt på at Kystverket bør ha kompetanse til vurdera om vraket skal hevast eller tildekkast. Rett nok ser Kystverket tildekking som minst risikofylt, men også heving kan gje den ønskte miljøeffekten, «føresett ei vellukka gjennomføring». Legg ein vekt på miljø, kan ei langvarig utsetjing og nærma seg miljøkriminalitet i og med at det kvart år lek ut kring to kilo kvikksølv frå vraket. Folk på Fedje kan ikkje eta fisk fanga nær vraket. Forureining år etter år set og eit dårleg stempel på Noreg som fiskeri- og oppdrettsnasjon. Det er lite tillitsvekkjande når heving er stempla som gjennomførleg av statlege styresmakter. Kyst­verket har tilbydd heving til ein aktør som «har omfattande erfaring frå komplekse bergingsoperasjonar».
Me synest Ap-ordføraren på Fedje har grunn til å gå meir kritisk ut mot det som no skjer, sjølv om ho er partikollega med både fiskeriministeren og statsministeren. No er det lagt mest vekt på at Dovre Group og Transportøkonomisk institutt synest ein kontrakt  «framstår som uklar på fleire punkt». At Kystverket har tilbydd eit stort selskap ein kontrakt for heving, har kome i bakgrunnen. Det er spesielt kritikkverdig fordi samandraget frå Dovre si såkalla kvalitetssikring legg stor vekt på økonomi. Og er det til dømes opplest og vedtatt at Mammoet, som Kystverket og Veritas går god for, i Dovre Group sine auge er «eit lite selskap med begrensa soliditet». Regjeringa si utsetjing kan lett oppfattast som at sterke krefter i regjeringa vil ha tildekking for å spara pengar. Det må Fedje få støtte frå resten av Kyst-Noreg for å hindra. Det er berre å ta utgangspunkt i den status heving har hjå Kystverket og løyva nok til å kvalitetssikra hevinga og redusera risikoen. Det er både for defensivt og dårleg ressursbruk å ta fram att alternativet for tildekking. Dessutan vil det føra til at Noreg misser truverde som miljø­nasjon.