Også eit lokalt ansvar

Dette er konklusjonar trekt på bakgrunn av tal og statistikk som Folkehelseinstituttet har gått gjennom. All statistikken er basert på dagens kommunegrenser.

Skal me tru Fedje sin profil, røykjer dei meir i havgapet enn i andre kommunar. Men kommunen har også fleire innbyggjarar over 80 år og mindre kols og astma. Det kan få både kommunelegen og alle oss andre til å undra seg litt. Er statistikkar for mindre kommunar gode nok til å trekkja sikre konklusjonar? I dei aller minste kommunane, som Modalen, vedgår Folkehelseinstituttet sjølv at dei ikkje kan seia noko sikkert på ein del område. Likevel håpar me at både administrasjon og politisk leiing i kommunane les gjennom det som er hovudtrekk i folkehelsa i sin kommune.

Alt kan ikkje bestemmast gjennom lover, men frå 1. januar i år trådde faktisk «Lov om folkehelsearbeid» i kraft. Dei omtalte profilane er eit bidrag til det arbeidet kommunane skal gjera. Me går ut frå at ein del av konklusjonane stemmer. At nokre mindre kommunar har høgare snittalder, er vel til dømes både godt og gale. Det indikerer at det er godt å bu i kommunen, men gjev også eit varsko om å få inn meir «nytt blod».

I dagens opplyste samfunn er det naturleg at den enkelte må ha eit hovudansvar for si eiga helse. Dei fleste forstår at å leva sunt er lurt, og at til dømes røyking i verste fall kan redusera levealderen. Men folkehelse startar også i lokalmiljøet, kanskje i eit aktivt turlag eller idrettslag og gjennom god behandling hjå kommunen sine legar når det trengst. Den nye lova om folkehelsearbeid pålegg kommunane å skaffa seg oversikt over statusen blant sine innbyggjarar.

Det er eit ansvar me håpar kommunane tek på alvor og gjer noko aktiv med, på ein måte som førebyggjer der tala viser at det trengst.