Fekk seks friske lam

? Eg overtok for seks år sidan og har aldri opplevd meir enn femlingar. Dei kom i fjor, men då var to daudfødde. Far min har heller ikkje opplevd sekslingar, opplyser Kvalheim Mjøs til Strilen tysdag ettermiddag.
Då er den store hendinga vel i hamn, med seks levande og velskapte lam på plass i den største båsen, «Suiten». Faren Kåre Kvalheim hadde også både ei hand og eit vake auga med under fødselen. I følgje dottera er han fast innleigd som privat dyrlege.
Ektemannen tek også enkelte vakter i sauefjøsen, men han må gjera mest nytte for seg med å snikra båsar etter kvart som lemminga skrid fram.

Lange i fjeset
? «Suiten» vart eigentleg laga til for ei som fekk firlingar. Men ho måtte vika plassen då det vart sekslingar, ler Radøy-bonden.
Sølvi Kvalheim Mjøs må berre vedgå at ho og faren Kåre vart lenger og lenger i fjeset etter kvart som lamma dumpa ut.
? Men fødselen gjekk heilt fint. Og lamma var faktisk av ganske normal storleik. Det einaste me er redde for no, er å missa nokon ved at mora legg seg seg på dei, seier Kvalheim Mjøs.
Innan onsdag kl. 13.00 hadde det kome 49 lam av 18 sauer. Med to firlingefødslar og ei med sekslingar, er det lett å rekna seg fram til at tre av mødrene har stått for 14 lam åleine. Sauerasen på garden er norsk kvit sau.
? Av dei me har, er det også ei svart. Ho kom med lam for første gong i fjor. Eg hadde håpa nokon av dei var svarte, men alle var kvite, fortel sauebonden på Kvalheim. I fjor fekk dei 70 lam av 26 sauer. Kor det endar i år, er ikkje heilt enkelt å spå. Det er enno nokre att som ikkje har lemt.
? For ikkje så mange åra sidan var det mest vanleg med eitt og eitt lam. Men dei siste åra har det berre vorte fleire og fleire. Eg veit ikkje heilt kor det kjem til å enda! seier Sølvi Kvalheim Mjøs.
Det ho i alle høve veit, er at det vert mange alelam å ta seg av.
? I fjor hadde eg 20 alelam. Av sekslingane vert det i alle høve fire som alt frå i dag av må få flaskefor.
Mange vil hevda det må vera bra butikk å vera sauebonde når sauene får sekslingar. Til det seier denne bonden at det vert mange timars arbeid og ikkje altfor mykje att. Sjølv har Sølvi Kvalheim Mjøs litt jobb utanom, men gardsdrifta tek det meste av tida.
Sauene på garden har berre nummer, men sekslingane har alle fått namn. Dei heiter Håkon, Magnus, Johannes, Kalle, Rannveig og Borghild. Dei er oppattkalla etter svigermor Borghild og syskena hennar.

Svært sjeldan
Av 300.000 søyer Sauekontrollen hadde oversikt over i fjor, fekk berre 21 sekslingar.
? Talet ligg stort sett mellom tjue og førti tilfelle årleg, seier Bente Borgen i Sauekontrollen.
Ho fortel at utviklinga går mot fleire lam per kull. I fjor var det i snitt 1,95 lam per søye.
? Bakgrunnen er nok først og fremst målretta avl. Det er dårleg økonomi i kull med få lam. Færre og færre vil ha store lam, det gjev mest pengar med små og mange lam, seier Borgen.
Sauekontrollen er bondeeigd, og omfattar kring ein fjerdedel av sauebruka i Noreg. Føremålet til Sauekontrollen er gjennom ulike tiltak å betra kvaliteten på sauebestanden.