Fiskeforbod ved vraket av U864

I ei samla pressemelding frå Kystdirektoratet og Mattilsynet heiter det at ein ikkje bør fiska eller ta krabbe i nærleiken av ubåtvraket.

? Dette gjeld særleg for å beskytta gravide og ammande, heiter det i meldinga.

Gravide eller ammande er særleg utsett for skader ved inntak av kvikksølv, og denne forgiftinga kan gå over i foster/barn. I dei siste tre månadane av eit svangerskap kan sjølv korte eksponeringar for kvikksølv gje varige men.

Rådet frå dei to offentlege etatane kjem på bakgrunn av at det i oktober vart teke nye prøvar av fisk og krabbe som er teke i nærleiken av vraket. Desse prøvane viser at det var meir kvikksølv i fisk og krabbe i oktober 2005 sett i høve til oktober 2004. Det er teke prøvar av torsk, brosme, uer, lange, brunmat og klokjøt fra krabbe.

Samstundes vert det presisert at prøvane i år er teke nærare vraket enn i fjor. På den andre sida er dette er teikn på at kvikksølvet kjem frå ubåten, sidan verdiane aukar dess nærare ein kjem.

? Nivåa er generelt under EU sine grenseverdiar, men det er funne ei moderat overskriding av grenseverdien for tre av 25 langer. I ei av 25 prøver av brunmat fra krabbe vart det også funne ei moderat overskriding. I klokjøtet var nivåa låge, heiter det i meldinga.

Den tyske ubåten vart senka i februar 1945, og i over seksti år har kvikksølv kunna leka ut frå vraket. Etter at ein tysk amatørhistorikar gjorde norske styresmakter merksam på den farlege lasta i ubåten, er det gjort omfattande undersøkingar ved vraket. Det er slege fast at ubåten hadde kring 65 tonn med kvikksølv i lasta, kvikksølv som skulle fraktast til den japanske krigsmakta.

Det er sidan ubåten vart funne att i 2003 teke prøvar av vatn og sediment, og lokale fiskarar har ved fleire høve levert fangst til analysering. KNM Tyr har undersøkt vrakstaden med miniubåt, og verksemda Geoconsult har også hatt miniubåt på staden. Geo Bay var på staden i oktober, og deira rapport er med som grunnlag når Kystverket skal avgjera kva som skal gjerast med vraket.

Fleire alternativ er aktuelle: Anten heving av vraket inkludert kvikksølvflaskene, tildekking av vraket der det ligg på botnen, eller heving av berre kvikksølvflaskene.

Kystverket har tidlegare kome med ein uttale om at ei heving vil kosta kring 350 millionar kroner.

På fleire nettaviser i dag, inkludert Strilen,  har det vore meldingar om at Stortinget har løyvd pengar til fjerning av kvikksølvet. Men saka er seinare retta, for løyvinga Stortinget har gjort no gjeld dei pengane Kystverket har fått til forundersøkingane. Desse drøye fjorten millionane er alt brukt opp, mellom anna til å hyra inn Geoconsult.