– No må politikarane ta grep

– Dei siste to åra har det toppa seg heilt med kattar. Dette går ikkje lenger. Alle mottaka og fosterheimane var fulle alt i april, seier Marit Holmaas i Hus til pus.

Foreininga har i ei årrekkje jobba for å få katteeigarar til å kastrera og sterilisera dyra sine, slik at dei kattane som vert fødde får eit betre liv. Dette er eit standpunkt ho deler med Dyrebeskyttelsen og dyreklinikkar i regionen.

Bruk- og kastmentalitet

For nokre dagar sidan ringte ein familie med tre kattungar som dei ville Hus til pus skulle finna heimar til. Familien skulle på ferie, så det hasta med å verta kvitt dei.

– Då me bad dei sterilisera kattemora, slik at dette ikkje vert eit gjentakande problem, fekk me klar beskjed frå familiefaren at dei hadde betre ting å bruka pengar på. Kattar har ingen status. Dei skal liksom ikkje kosta pengar, berre fanga rotter, seier Holmaas.

Litt seinare ringte mora i familien gråtande og fortalde at no hadde mannen slått i hel dei tre kattungane.

Tungt arbeid

Foreininga består av ulønna frivillige, men det er det ikkje alle som forstår.

– Folk trur me kjem med blålys når dei sit med kattunger heime og vil på ferie, men slik er det ikkje. Mottaka og fosterheimane er fulle, og elendet har ingen ende før folk tek ansvar og steriliserer og kastrerer kattane sine, seier Holmaas.

– No må politikarane koma på bana. Politikarane i Lindås bør ta grep og seia at slik vil me ikkje ha det hjå oss. Kvifor kan ikkje Lindås gå inn for å vera ein føregangskommune når det gjeld kattehald? Haldningskampanjar har ikkje fungert, og det berre ramlar inn med kattar, seier ho oppgitt.

Utefødde vert villkattar

Topsi (sjå bildet) er ein av fire hokattar med ungar som har vorte funne heimlause i Knarvik-området i vår og sommar.

– Når det gjeld hokattane, har dei gjerne ein heim. Men når dei skal føda, leitar dei etter ein trygg stad. Finn dei ikkje dette heime, så vandrar dei bort. Når ungane vert fødde ute, vert kattungane heimlause villkattar. Det er eit forferdeleg liv og ein grusam veg til døden, seier Holmaas.

– Når folk skaffar seg ein katt som skal leva i 10-15 år, då har ein eit ansvar for å gi katten eit verdig liv. Om ein absolutt skal ha kull på katten, bør ein ha heimar klare til kattungane på førehand.

Topsi er ein heldig pus. Ho og kattungane har fått nye mellombelse heimar inntil nokon vil gi dei permanente heimar.

Redusert levetid

– Hokattar må steriliserast og hannkattar må kastrerast om me skal få ein slutt på at tusenvis av dyr går ute og lir. Ein ukastrert hannkatt, anten huskatt eller heimlaus, har ei redusert levetid. Dei fleste vert rundt 6 år på grunn av infeksjonar og sjukdom etter bitt og slagsmål, seier Holmaas.

– I løpet av dei 6 åra kan dei vera far til 5000 kattungar, legg ho til.

Levetid på ein katt med god omsorg frå eigar og jamleg tilsyn hjå veterinær, er kring 15 år. Reine innekattar kan leva til dei er over 20.

Flaut med gnitne eigarar

– Eg synest det er flaut at ein ikkje betaler 1000-2000 kroner for  kastrering/sterilisering og merking av katten, når ein tenkjer på kor mange tusenlappar ein brukar på seg sjølv i løpet av 10-15 år, seier Holmaas.

– Nokon hevdar at katten endrar seg når han vert kastrert, men det er tull. Du øydelegg ingenting ved katten, men trongen til å sloss og til å vandra for å para seg vert redusert. Det gjer at katten får eit betre liv.

Katteeigarane er problemet

Sondre Halsne Juvik ved Knarvik dyreklinikk vart ikkje dyrlege for å ta livet av friske dyr, men dette er noko han ofte vert beden om.

– Problemet ved rota er katteeigarar som ikkje kastrerer/steriliserer katten sin, seier Juvik.

Det einaste han er glad for å avliva, er mytane som finst rundt kattehald.

– Mange har ein førestilling om at katten liksom skal ut og leva livet og ha seg med alle. Det skal liksom vera så naturleg, men me har faktisk avla fram og skapt ein tam katt. Då fungerer det ikkje med ein slik tankegang. Villkattane lir jo, seier dyrlege Sondre Halsne Juvik.

– Det er ikkje lenge sidan me henta ei kattemor med fleire kattunger frå utanfor ein matvarebutikk. Det kan vera instinkt som får dei til å gøyma seg bort, men løysinga er å kastrera/sterilisera kattane tidlig, helst før dei får løpetid om våren og sommaren, seier Juvik.

Menn kvir seg mest

Menn er spesielt beskyttande overfor hannkattane sine, og orkar ikkje alltid tanken på kastrering.

– Me har nok av dei med misforstått medkjensle. Men innan to månadar har dei gjerne vore innom fleire gonger med ein katt med bittsår etter slagsmål. Då spør me om me ikkje skal kastrera katten samtidig, seier dyrlegen.

Spreier sjukdom

Ukastrerte hannkattar er spreiarar av den dødelege virussjukdomen katteaids (FIV). Opp mot 80 prosent av alle ukastrerte hannkattar som går ute i Bergensdistriktet, vert ramma av denne epidemien, ifølgje tal frå Dyrebeskyttelsen.

– Katteaids smittar berre gjennom blod. Som oftast skjer dette når hannkattane slåst, men det kan også overførast til hokattar når hannkatten bit hoa i nakkeskinnet under paring, seier Juvik.

Sjukdomen gjer ofte at sår ikkje gror, men vert infiserte og gjev katten store lidingar. Dyrlegen legg vekt på at det finst mange katteeigarar som tek ansvar, og at det er desse som oftast brukar dyreklinikkane.

– Marit Holmaas i Hus til pus ser nok mykje som me aldri får gjennom døra her hos oss, seier Juvik.

FAKTA: SJEKKLISTE FOR KATTEEIGARAR:

Skal du ha først ha katt, anbefalar dyrlegen følgjande:

* Kastrering/sterilisering.

* ID-merking og chipping.

* Huskattar som får gå ut bør ha ormekur 3-4 gonger i året.

* Flåttmiddel slik at katten unngår flåttbitt. Dette er viktig også med tanke på helsa til menneska som bur med katten.

Kjelde: Dyrlege Sondre Halsne Juvik