Ta Gladihaug, til dømes.

Gladihaug (430 moh.) er eit fint nok fjell, det er ikkje det, men bortsett frå det festlege namnet, er Gladihaug eit fjell blant mange. Med sølete sti i vått vestland. Med tuer og torvmyrer og busk og brake og småskog nesten til toppen.

Men sjå no! No ligg landskapet bølgjande vent og vakkert, mjukt og avrunda av snøbyene som Vårherre har sendt over eit av dei mest brukte turmåla i Alver kommune.

No leikar Gladihaug at det er Kvitingen eller kanskje Fuglafjell.

Og Krossane (401 moh.), to kilometer lenger nord, og nokre meter lågare enn Gladihaug, kunne vore Såta eller Breiarusti eller Høgenova.

Framkomande overalt

For Vårherre har vore raus med snøen i år. Sjølv i dette tilnærma låglandet. Over kantar og stup kvelvar snøen seg tung.

Somme stader har djupe fenner bygd seg opp, nett som i høgfjellet. Opptil meteren djup har han lagt seg over kratt og buskas og frosen myr, slik at landskapet mange plassar knapt er attkjennande.

Der det normalt er uframkomeleg, går det no spor etter folk, og det er så du nesten kan lesa av merkjet som er sett, at dette er skispor til kveik og jubel. Inn i utmarka, opp på høgder og fram til knausar og utpostar som elles nesten aldri ser folk.

Det er ikkje utan vidare ein plass du finn fram til, dette.

På automatgir siktar vi oss inn på Kvamskogen og Bergsdalen og Stordalen og Myrkdalen når vi skal på ski.

Hopsdalen, som er det naturlege utgangspunktet for turar i dette området, ligg anonymt uskilta ti minuttar nord for Knarvik, opp frå E39. Plassen har lysløype og bratte vestlandsbøar til aking, men ingen status, ingen hyttelandsby eller ekspressheis eller varmestove. Sjølvsagt ikkje.

Den vesle jordbruksgrenda 200 meter over havet har ikkje snø frå desember til mai. Nokre år har Hopsdal knapt snø i det heile.

Det er det som gjer det så eksotisk.

Ein port til lukkelandet

For dette året er annleis. Frå bøane kjem lyden av glade born på akebrett og rattkjelke. Ut skogsvegen går spora som vitnar om vaksen fryd.

Det er porten til kortreist lukke, dette, og med iver kliv vi bøane med jomfrusnø, vi óg. For vi veit det er meir der oppe.

Det Kvamskogen og Bergsdalen og Vikafjellet har i makroformat, det har Krossane og Gladihaug i mikroformat. Det er miniatyrvarianten av høgfjellet, dette.

Små, koselege dalføre du kan snirkla deg fram gjennom. Botnar og ryggar, eit lite skar, ei overraskande vidstrekt li til å skri.

Du finn ikkje den same makta, det overveldande storslege og stundom skremmande som høgfjellet kan by på. Du kjenner deg ikkje fullt så liten. Her har du ein slags kontroll over kreftene, med utsyn til bygder og grender, vegar og hamner.

Ikkje før har du snudd ryggen til Osterfjorden, ser du utover Lurefjorden, like til Fedje og forbi. Det er ikkje så langt til folk og tryggleik om noko skulle koma på.

Det store i det små

Likevel finn du det meste av alt det andre du etterspør.

Ei frosen myr tener som vidde, der du kan gli i harmonisk diagonal. Eit høgdedrag like over skoggrensa får vera tinde eller nut.

Her er motbakkar nok til at du held varmen, men også friske renn med vind i håret og skarp, kald luft som bit og glefsar i kjakane. Her er toppar, ryggar, nakkar og berg, høgder og haugar, skrentar og skarv.

Utfordringar som ikkje krev heltemot eller dødsforakt eller fryktløyse, men noko som er nett like dyrebart og nett like eineståande.

Ei evne til å sjå det store i det små.